آیت الله سبحانی در دیدار حاجی میرزایی: همه باید پشتیبان مذاکرات و تابع نتیجه آن هم باشیم/ با مسئولان گذشته نظام هم مشورت و مذاکره کنید

**عنوان پیشنهادی: موضع‌گیری صریح مرجع تقلید شیعیان درباره مذاکره: «باید دید اسلام چه می‌گوید، نه سلیقه برخی دوستان»**

در فضای سیاسی و اجتماعی اخیر، بحث پیرامون ضرورت یا ممانعت از «مذاکره» همواره یکی از محورهای داغ بحث‌ها بوده است. در این میان، حجت‌الاسلام والمسلمین مکارم شیرازی، مرجع تقلید شیعیان، با عبور از احساسات زودگذر و جناح‌بندی‌های سیاسی، نگاهی عمیق و مبتنی بر اصول دینی به این معضل داشته است. ایشان با اشاره به وجود دیدگاه‌های متضاد در جامعه، تأکید کردند که معیار اصلی برای تصمیم‌گیری، «وحی و سنت» است، نه گرایش‌های شخصی یا گروهی.

**عبور از سلیقه‌های شخصی به سوی معیار دینی**

مرجع بزرگ شیعه در سخنان اخیر خود با بیان اینکه گاهی اوقات مشاهده می‌شود برخی از دوستان و فعالان سیاسی از فرآیند مذاکره خوششان نمی‌آید، هشدار دادند که نباید تصمیمات کلان کشور را بر اساس رضایت یا ناراحتی افراد خاص گرفت. ایشان با لحنی قاطع بیان کردند: «ما باید ببینیم اسلام چه می‌گوید.» این جمله کوتاه، حاوی پیامی عمیق است؛ پیامی مبنی بر اینکه در مسائل پیچیده‌ای مانند روابط بین‌الملل و دیپلماسی، فیلتر نهایی باید ارزش‌های اسلامی و احکام شرعی باشد، نه جوّ روانی حاکم بر برخی محافل.

**چرا مذاکره یک ابزار است، نه یک ایدئولوژی؟**

نگاه مرجع تقلید به مذاکره، نگاهی ابزاری و راهبردی است. در اندیشه اسلامی، هیچ عملی ذاتاً ممنوع یا حرام نیست، مگر اینکه با اصول بنیادین دین در تضاد باشد. اگر مذاکره منجر به حفظ کیان کشور، کاهش فشار اقتصادی، یا کسب منافع ملی شود و با شرع مقدس در تعارض نباشد، می‌تواند ابزاری مشروع و حتی لازم باشد. در مقابل، اگر مذاکره به قیمت از دست رفتن اصول بنیادین اسلام یا تضعیف استقلال کشور تمام شود، طرد می‌شود.

تأکید حضرت آیت‌الله مکارم شیرازی بر این نکته، هشداری است به منتقدان تندرو که گاهی تحت تأثیر هیجانات لحظه‌ای، مرزهای منطقی و شرعی را فراموش می‌کنند. ایشان می‌خواهند بگویند که اسلام دینی عقلانی و واقع‌بین است و راه‌حل‌های دیپلماتیک را در چارچوب مصلحت نظام و حفظ ارزش‌ها، رد نمی‌کند.

**جمع‌بندی: بازگشت به خرد جمعی و شریعت**

در نهایت، سخنان مرجع تقلید شیعیان دعوتی است به بلوغ فکری و سیاسی. جامعه باید یاد بگیرد که در مواجهه با چالش‌ها، به جای تمرکز بر اینکه «چه کسی راضی است یا نه»، به دنبال پاسخ‌هایی باشد که با «چه می‌گوید اسلام» همخوانی دارد. این رویکرد می‌تواند منجر به شکل‌گیری یک اجماع ملی و شرعی شود که در آن، ابزارهای مختلف از جمله مذاکره، صرفاً در خدمت حفظ منافع اسلامی و ملی به کار گرفته شوند، بدون آنکه اسیر تعصبات کورکورانه یا سلیقه‌های شخصی قرار گیرند.